In een veranderende wereld krijgt elke ontwerper te maken met het fenomeen ‘Open Design’.
Deze ontwikkeling is bijzonder hedendaags en betekent een verandering in veel facetten van het ontwerpen. Open source staat voor het vrij toegankelijk maken van de bronmaterialen van een eindproduct. Dit betekent ook dat iedereen met deze informatie een ander of juist hetzelfde eindproduct kan fabriceren. Dat hierbij enorm veel vragen rijzen is geen wonder. Denk bijvoorbeeld aan; Hoe houd je de kwaliteitsnorm hoog?, Hoe zit het met eigendomsrecht? Hoe verdien je hieraan als ontwerper? Hoe ga je om met je ego? 

Het domein waar we het over gaan hebben is vaag, slecht omschreven en gaat vergezeld van verwarring, (terecht of onterecht) hoge verwachtingen en bijbehorende angsten.
Het open gooien van dit thema is wat OPA op het ontwerpcafé van April wil doen. Op deze avond zijn drie sprekers aan het woord, maar ook het publiek krijgt de kans zijn mening te delen en wordt uitgenodigd actief mee te doen aan de discussie!

Pauline van Dongen is mode-ontwerpster. Zij maakte gebruik van het FabLab om haar schoenontwerp te realiseren en werd daarbij uit onverwachte hoek op een ‘open source’ manier geholpen.
Maxim Schram is CEO van ReDesignme b.v., een bureau dat zich specialiseert in co-creatie. Dit doen ze open sourced, met medewerking van meer dan 7000 creatieven. Hoe werkt dit? En vooral: wie zijn de creatieven die meedoen aan een vraag?
Sander Hermsen, grafisch ontwerper, zet zijn ontwerpen onder andere graag in voor minder draagkrachtige organisaties en dus bedenkt hij toolkits waar meerdere ontwerpers mee kunnen werken en waarvan het resultaat wel in de huisstijl past. De essentie van open design betekent voor Sander; het ontwerpproces zo inrichten dat je daarbinnen een open samenwerking mogelijk maakt. Daarbij streeft hij ernaar grip te houden op de kwaliteit.

Info
Datum: dinsdag 19 April 2011
Aanvang: 20.00u, zaal open 19.30u
Locatie: Showroom Arnhem, Kleine Oord naast het Stadsatelier op nummer 179
Entree: 5 euro. Studenten ArtEZ, studenten IPO (HAN) en Familie van OPA: gratis

Ontwerp affiche: Douwe Hoendervanger. Wil je ook een keer een affiche voor OPA ontwerpen, stuur dan een mail naar Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken

Verslag ontwerpcafé open en bloot

Hoe kunnen ontwerpers voordeel behalen door ideeën weg te geven? Hierover werd gediscussieerd tijdens het ontwerpcafé van 19 april.

Modeontwerper Pauline van Dongen liet het publiek zien dat het essentieel is om kennis uit te wisselen. Recentelijk worstelde ze met de uitvoering van een schoenontwerp. Gelukkig vond één van haar collega’s de oplossing voor haar ontwerpprobleem. Op haar beurt deelde zij haar kennis over het 3D printen. Volgens Van Dongen is de uitwisseling van kennis en ervaring cruciaal in de snel veranderende mode-industrie: er is geen tijd om steeds opnieuw het wiel uit te vinden.

Maar zouden ontwerpers hun ideeën ook moeten delen met mensen die ze niet in de ogen kunnen kijken? Deze vraag werd opgeroepen door de presentatie van Maxim Schram, directeur van ‘RedesignMe.com’. Op die website kunnen bedrijven tegen betaling ontwerpproblemen plaatsen die vervolgens door een community van ontwerpers, marketing experts en consumenten worden opgelost. Volgens Schram kunnen bedrijven op deze manier gebruik maken van de inzichten van eindgebruikers. Zij verzinnen vaak oplossingen waar het bedrijf zelf nooit op zou zijn gekomen. Bovendien zullen de deelnemers anderen over het bedrijf vertellen. De ontwerpers krijgen op hun beurt feedback van het bedrijf en van de andere leden van de community. Uiteindelijk wordt er een winnaar gekozen die punten krijgt ter besteding (of inwisseling naar cash) op de webwinkel van RedesignMe.

Grafisch ontwerper Sander Hermsen zou zelf ook graag mee willen doen aan dergelijke wedstrijden, maar dat zou hem niet voldoende opleveren om van te kunnen leven. Daarom is hij op zoek naar andere manieren om de consument bij zijn producten te betrekken. Zo maakt hij een soort ‘gereedschapskisten’ waarmee de gebruiker binnen vastgestelde regels zelf kan ontwerpen. Hij zou graag willen dat het grote publiek ook betrokken zou kunnen worden bij de ontwikkeling van die ‘gereedschapskisten’, maar hij stuit daarbij op verschillende problemen. Zo is het lastig om de kwaliteit te blijven waarborgen als iedereen wijzigingen kan aanbrengen. Bovendien heeft Hermsen nog geen manier gevonden om geld te verdienen met het openbaar maken en voor algemeen gebruik beschikbaar stellen van zijn ideeën.

Deze kritiekpunten kwamen ook naar voren tijdens het slotdebat. De discussie werd geleidt door Detlef La Grand, zelf actief als adviseur op het gebied van open innovatie. Tijdens het debat werd duidelijk dat veel mensen in het publiek het eens waren met de stelling van Sander Hermsen dat sites als ‘RedesignMe.com’ niet financieel lonend zijn voor ontwerpers.
Maar kunnen de 7000 creatievelingen die actief zijn op de site misschien op andere manieren voordeel behalen door deel te nemen aan de wedstrijden? Uit het publiek kwam de suggestie dat je de website zou kunnen zien als een soort sociaal medium waarop ontwerpers zichzelf kunnen presenteren. Maxim Schram vulde aan dat het krijgen van feedback, het leggen van contacten met bedrijven en het laten zien wie je bent als ontwerper veelgehoorde redenen zijn om een profiel op de site aan te maken.
Niet alle aanwezigen voelden zich door deze argumenten geroepen om ook actief te worden op de website. Zo zei Van Dongen dat ze diezelfde voordelen ook kon behalen door haar werk te presenteren tijdens dit ontwerpcafé. Iemand uit het publiek beaamde dit: “ik hoef nu niet meer op mijn iPhone op te zoeken wie Sander Hermsen is, terwijl ik nog geen enkele naam van een ontwerper van ‘RedesignMe’ heb gehoord.”
Toch werden tijdens het debat ook de positieve effecten op lange termijn benadrukt: bedrijven worden bewust gemaakt van de mogelijkheid om een ontwerper in te huren. Één van de aanwezigen sprak dan ook de hoop uit dat ontwerpers hierdoor in de toekomst meer opdrachten zullen krijgen en uiteindelijk dus ook meer zullen gaan verdienen. De discussie rond open design is feitelijk nog zo jong dat het laatste er zeker nog niet over gezegd is. Een interessant thema om in de gaten te blijven houden.

Tekst: Paula van Strien
Foto's: Eva Broekema